Polski · Lekcja 79
Zestaw ćwiczeniowy 2 (w stylu egzaminu)
Na tej lekcji
- rozwiążesz pełny zestaw w stylu egzaminu ósmoklasisty w wyznaczonym czasie,
- zinterpretujesz wiersz, tekst popularnonaukowy i tekst ikoniczny, odpowiadając na zadania zamknięte i otwarte,
- napiszesz zaproszenie oraz przemówienie albo opowiadanie twórcze z odwołaniem do lektury obowiązkowej,
- ocenisz swoje odpowiedzi według klucza i kryteriów CKE i zaplanujesz powtórkę.
Zanim zaczniesz – jak pracować z zestawem
Drugi pełny zestaw w stylu egzaminu ósmoklasisty, zbudowany jak w informatorze CKE: część I – 19 zadań (25 pkt), część II – wypracowanie (20 pkt). Razem 45 pkt, 150 minut. Zadania są nowe, nie z arkuszy CKE. Teksty: wiersz, tekst popularnonaukowy i tekst ikoniczny (drzeworyt), a do zadań samodzielnych – fragment „Zemsty” i reklama.
- Plan czasu: część I – ok. 60 min, wypracowanie – ok. 75 min, sprawdzenie – ok. 15 min.
- Rozwiąż całość z zegarkiem, potem otwórz klucz (sekcja 6) i kryteria (sekcja 7).
- W zadaniach otwartych spełnij każdy warunek polecenia („uzasadnij”, „przytocz”, „podaj dwa”).
Pojęcia kluczowe
- tekst ikoniczny – tekst kultury przekazujący treść obrazem, np. obraz, grafika, plakat, fotografia; na egzaminie może być podstawą zadań
- tekst popularnonaukowy – tekst przekazujący wiedzę naukową w sposób przystępny dla niefachowców: z przykładami, objaśnieniami terminów, prostszą składnią
- symbol – motyw (przedmiot, zjawisko, postać), który oprócz dosłownego znaczenia ma znaczenie ukryte, możliwe do odczytania na kilka sposobów
- problematyka egzystencjalna – pytania o sens ludzkiego życia, przemijanie, cierpienie, miejsce człowieka w świecie
- didaskalia – uwagi autora dramatu o miejscu, wyglądzie, ruchach i sposobie mówienia postaci; nie są wypowiadane ze sceny
- ironia – wypowiedź, której rzeczywisty sens jest przeciwny do dosłownego, np. pochwała, która jest naganą
- upodobnienie postępowe – zmiana głoski pod wpływem głoski poprzedzającej, np. rz po bezdźwięcznym t brzmi jak sz: trzy – tszy
- termin naukowy – wyraz o ściśle określonym znaczeniu, używany w danej dziedzinie wiedzy, np. abrazja, mierzeja
- przemówienie – wypowiedź argumentacyjna kierowana do określonych słuchaczy w konkretnej sytuacji, mająca ich przekonać i często skłonić do działania
Czytaj dalej
Dalsza część lekcji – kolejne sekcje, schematy, ćwiczenia i pytania „Sprawdź się” z odpowiedziami – jest dostępna w Pakiecie Mini lub Maxi Bazy Wiedzy. Pakiet otwiera wszystkie lekcje z biznesu i zarządzania, WOS i języka polskiego.
Źródła i stan prawny
Stan prawny i dane: wrzesień 2026.
- Adam Asnyk, „Fale” – tekst w domenie publicznej: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/asnyk-fale/
- Aleksander Fredro, „Zemsta” – tekst w domenie publicznej: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zemsta/
- Katsushika Hokusai, „Wielka fala w Kanagawie”, Metropolitan Museum of Art (nr 45434) – plik w domenie publicznej: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tsunami_by_hokusai_19th_century.jpg; opis muzealny: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/45434
- Ruiny kościoła w Trzęsaczu – historia i zabezpieczenia klifu: https://pl.wikipedia.org/wiki/Ruiny_kościoła_w_Trzęsaczu
- Adam Asnyk – biogram: https://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_Asnyk
- Centralna Komisja Egzaminacyjna, „Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025”: https://cke.gov.pl/egzamin-osmoklasisty/informatory/ (przykładowe arkusze i zasady oceniania – do porównania, bez kopiowania)
- Rada Języka Polskiego, „Zasady pisowni i interpunkcji polskiej” (obowiązujące od 1.01.2026): https://rjp.pan.pl/
- Słownik języka polskiego PWN: https://sjp.pwn.pl/ (hasła: abrazja, klif, mierzeja, tsunami)
- Podstawa programowa – Dz.U. 2024 poz. 996: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000996
Wymagania podstawy programowej (Język polski, szkoła podstawowa, klasy 7–8): I.1.1, I.1.2, I.1.3, I.1.4, I.1.5, I.1.6, I.1.7, I.1.8, I.1.9, I.1.10, I.2.1, I.2.3, II.1.1, II.1.6, II.2.1, II.2.6, II.3.2, II.4.4, III.1.1, III.1.2, III.1.3, III.1.4, III.1.5, III.1.6, III.1.7, III.1.8, III.2.1.
Zauważyłeś(-aś) błąd lub nieaktualną informację? Napisz do nas – poprawimy.
Jak powstają nasze materiały? Lekcje przygotowujemy z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji. Każdą sprawdzamy w kilku etapach: fakty, liczby i cytaty porównujemy ze źródłami, a zgodność z podstawą programową i poprawność zadań weryfikujemy osobno. Przed publikacją lekcję zatwierdza redakcja Bazy Wiedzy. Odpowiedzialność redakcyjną za treść ponosi EduGate Sp. z o.o.