BiZ · Lekcja 14
Harmonogram i budżet projektu
Na tej lekcji
- przygotujesz harmonogram projektu: ustalisz czas trwania zadań, ich kolejność i kamienie milowe,
- przedstawisz harmonogram na wykresie Gantta i wskażesz ścieżkę krytyczną,
- zbierzesz dane o kosztach z kilku źródeł i wybierzesz najkorzystniejszą ofertę,
- przygotujesz prosty budżet projektu z rezerwą i źródłami finansowania,
- wyjaśnisz, jakie zasady obowiązują przy zbieraniu i rozliczaniu pieniędzy w projekcie szkolnym.
Harmonogram – plan w czasie
Harmonogram to plan, który pokazuje, kiedy będą wykonywane poszczególne zadania projektu, w jakiej kolejności i kiedy projekt się zakończy. Przygotowuje się go w kilku krokach:
- Weź listę zadań z drzewa zadań (lekcja 13). Każde zadanie ma już osobę odpowiedzialną.
- Oszacuj czas trwania każdego zadania – w dniach lub tygodniach. Pytaj osoby, które będą je wykonywać, i tych, którzy robili coś podobnego. Pamiętaj, że w projekcie szkolnym pracujecie tylko część dnia.
- Ustal zależności – które zadanie musi się skończyć, zanim zacznie się następne. Plakatu nie wydrukujesz przed ustaleniem terminu, a sali nie przygotujesz, zanim zbierzesz rzeczy.
- Ułóż zadania w czasie na kalendarzu. Sprawdź dni wolne, ferie, wycieczki, próbne egzaminy i wydarzenia szkolne, które mogą kolidować z projektem.
- Wyznacz kamienie milowe – ważne momenty, w których sprawdzacie, czy projekt idzie zgodnie z planem.
- Dodaj zapas czasu przed ważnym terminem – coś zawsze się opóźni.
Szacowanie czasu to najtrudniejszy krok. Ludzie zwykle są zbyt optymistyczni – zakładają, że wszystko pójdzie gładko. Pomaga prosta metoda: przy każdym zadaniu zapytaj o trzy wartości – ile potrwa, jeśli wszystko pójdzie dobrze, ile najbardziej prawdopodobnie i ile, jeśli pojawią się kłopoty. Do harmonogramu wpisz wartość najbardziej prawdopodobną, a różnicę do wariantu pesymistycznego potraktuj jako sygnał, gdzie potrzebny jest zapas.
Kamień milowy to zdarzenie w projekcie, które nie trwa, tylko potwierdza zakończenie ważnej części pracy, np. „zgoda dyrektora uzyskana” albo „zebrano co najmniej 300 rzeczy”. Kamienie milowe pomagają zauważyć opóźnienie wcześnie: jeśli w dniu kamienia milowego coś nie jest gotowe, wiecie, że trzeba reagować.
W „Szkolnym Swapie” (przykład fikcyjny z poprzednich lekcji) zespół zaplanował 7 tygodni: od poniedziałku 26 października do piątku 11 grudnia 2026 r. Przy układaniu kalendarza zauważył, że w tygodniu 3 wypada 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości, dzień wolny od pracy. W tym dniu punkt zbiórki będzie zamknięty, więc zbiórkę zaplanowano na trzy pełne tygodnie, a nie dwa.
Pojęcia kluczowe
- harmonogram – plan pokazujący, kiedy i w jakiej kolejności będą wykonywane zadania projektu i kiedy projekt się zakończy
- wykres Gantta – wykres słupkowy, w którym poziome paski pokazują czas trwania zadań na osi czasu; zaznacza się na nim też kamienie milowe i zależności
- kamień milowy – zdarzenie w projekcie, które nie trwa, tylko potwierdza zakończenie ważnej części pracy
- zależność zadań – sytuacja, w której jedno zadanie może się rozpocząć dopiero po zakończeniu innego
- ścieżka krytyczna – najdłuższy ciąg następujących po sobie zadań bez zapasu czasu; wyznacza najkrótszy możliwy czas trwania projektu
- zapas czasu – czas, o który można opóźnić zadanie bez przesunięcia terminu zakończenia projektu
- budżet projektu – zestawienie planowanych kosztów projektu i źródeł ich pokrycia
- rezerwa budżetowa – kwota zaplanowana na nieprzewidziane wydatki, w małych projektach często ok. 10% sumy kosztów
- wkład niepieniężny – zasoby przekazane projektowi bez płacenia, np. sala, sprzęt, praca wolontariuszy
- zbiórka publiczna – zbieranie datków w gotówce lub w naturze w miejscu publicznym na cel z zakresu zadań pożytku publicznego (np. pomoc potrzebującym) lub na cele religijne; może ją prowadzić tylko uprawniony organizator po zgłoszeniu (portal zbiorki.gov.pl)
Czytaj dalej
Dalsza część lekcji – kolejne sekcje, schematy, ćwiczenia i pytania „Sprawdź się” z odpowiedziami – jest dostępna w Pakiecie Mini lub Maxi Bazy Wiedzy. Pakiet otwiera wszystkie lekcje z biznesu i zarządzania, WOS i języka polskiego.
Źródła i stan prawny
Stan prawny i dane: wrzesień 2026.
- Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 6 lutego 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 314) w brzmieniu Dz.U. 2024 poz. 1019 – podstawa programowa, biznes i zarządzanie, zakres podstawowy, dział II pkt 4.
- Ustawa z 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych (t.j. Dz.U. 2020 poz. 1672), art. 1–6 – definicja zbiórki publicznej, wyłączenia z art. 2 (m.in. pkt 3 – wśród grona osób znajomych, pkt 4 – zbiórki wśród młodzieży szkolnej na terenach szkolnych za pozwoleniem władz szkolnych), uprawnieni organizatorzy, zgłoszenie zbiórki; portal zbiorki.gov.pl.
- Ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 296) – 11 listopada, Narodowe Święto Niepodległości, dniem wolnym od pracy.
- Project Management Institute, „A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK Guide)” – harmonogram, metoda ścieżki krytycznej, kamienie milowe (pmi.org).
- Obserwator Finansowy (NBP), „Wykres Adamieckiego, który każdy z nas widział” (obserwatorfinansowy.pl); Project Management Institute, „The harmonogram – an overlooked method of scheduling work” (pmi.org) – K. Adamiecki (1896, publikacja 1931) i H. Gantt (ok. 1910).
- Materiał bazowy: kurs „Biznes i zarządzanie” EduGate, lekcja 2.4 „Etapy realizacji przedsięwzięcia” (wykres Gantta) – przeredagowane; poprawiona definicja zadania krytycznego.
- Przykład „Szkolny Swap” – fikcyjny, wszystkie ceny i kwoty umowne.
Wymagania podstawy programowej (Biznes i zarządzanie, zakres podstawowy (liceum, technikum, branżowa szkoła I stopnia)): II.4.
Zauważyłeś(-aś) błąd lub nieaktualną informację? Napisz do nas – poprawimy.
Jak powstają nasze materiały? Lekcje przygotowujemy z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji. Każdą sprawdzamy w kilku etapach: fakty, liczby i cytaty porównujemy ze źródłami, a zgodność z podstawą programową i poprawność zadań weryfikujemy osobno. Przed publikacją lekcję zatwierdza redakcja Bazy Wiedzy. Odpowiedzialność redakcyjną za treść ponosi EduGate Sp. z o.o.