Przejdź do treści

Polski · Lekcja 67

Ogłoszenie i zaproszenie – krótkie formy na egzamin

Na korytarzu wisi kartka: „Spotkanie klubu filmowego w piątek!”. W który piątek? O której? Gdzie? Kto je organizuje? Po chwili okazuje się, że kartka wisi od zeszłego miesiąca. Takie ogłoszenie nie spełnia swojej roli, a na egzaminie ósmoklasisty kosztowałoby Cię punkty – w części I arkusza możesz dostać polecenie: napisz zaproszenie albo zredaguj ogłoszenie. To tylko kilka zdań, ale każde musi trafić w cel. Jak w krótkim tekście zmieścić wszystkie potrzebne informacje, zachęcić odbiorcę i nie stracić punktu za poprawność?

Na tej lekcji

  • Rozpoznasz różnice między ogłoszeniem a zaproszeniem i dobierzesz formę do sytuacji oraz polecenia.
  • Uwzględnisz pięć elementów obowiązkowych każdej z form i sformułujesz dwa konkretne argumenty zachęcające.
  • Zastosujesz zasady grzeczności językowej: formuły grzecznościowe, formy Pan, Pani, Państwo i wielką literę w zwrotach do adresata.
  • Zapiszesz poprawnie daty, godziny, skróty i nazwy własne oraz postawisz przecinki w typowych miejscach.
  • Ocenisz krótki tekst według zasad oceniania z informatora CKE i poprawisz w nim błędy.

Krótka forma, pełna informacja – ogłoszenie a zaproszenie

Ogłoszenie i zaproszenie to formy użytkowe, czyli teksty, które piszemy po to, żeby coś załatwić: przekazać informację, zebrać ludzi w jednym miejscu i czasie, zachęcić do udziału. Znasz je z klas 4–6. W klasach 7–8 wracają z ważnego powodu: w części I arkusza egzaminu ósmoklasisty, wśród zadań krótkiej odpowiedzi, CKE przewiduje zadania sprawdzające umiejętność tworzenia właśnie tych dwóch form.

Ogłoszenie to krótki tekst skierowany do szerokiego, nieokreślonego kręgu odbiorców i umieszczany w miejscu publicznym: na tablicy, na drzwiach, na stronie internetowej szkoły, w gazetce. Informuje o wydarzeniu, zmianie, zbiórce, naborze. Zaproszenie kierujemy do konkretnego adresata – osoby albo grupy – z prośbą, by wziął udział w wydarzeniu. Jest bardziej osobiste i uprzejme.

Cecha Ogłoszenie Zaproszenie
Adresat szeroki krąg odbiorców: uczniowie naszej szkoły, mieszkańcy osiedla konkretna osoba lub grupa: Pani Dyrektor, uczniowie klasy 7b, Rodzice
Cel poinformować, często też zachęcić poprosić o przybycie
Gdzie się pojawia tablica, strona internetowa, gazetka, słup ogłoszeniowy karta, list, mail, wiadomość przekazana adresatowi
Typowe zwroty informuje, uwaga, zapraszamy wszystkich chętnych serdecznie zapraszamy, mamy przyjemność zaprosić, liczymy na Twoją obecność
Ton rzeczowy, zwięzły uprzejmy, życzliwy, osobisty

Granica bywa płynna: ogłoszenie może kończyć się słowami Serdecznie zapraszamy!, a zaproszenie też przekazuje informacje. Rozstrzyga polecenie. Jeśli zadanie brzmi „napisz zaproszenie”, piszesz zaproszenie; jeśli „zredaguj ogłoszenie na szkolną stronę internetową” – ogłoszenie. Gdy napiszesz inną formę albo zaprosisz na inne wydarzenie niż to z polecenia, ryzykujesz, że egzaminator uzna treść za niezgodną z poleceniem.

Obie formy łączy jedno: muszą działać bez dopowiedzeń. Autor nie stanie obok tablicy, żeby wyjaśniać, o który piątek chodziło. Po przeczytaniu odbiorca powinien wiedzieć, co się wydarzy, gdzie i kiedy, kto to organizuje i dlaczego warto przyjść.

Pojęcia kluczowe

  • forma użytkowa – krótka wypowiedź służąca załatwieniu konkretnej sprawy w życiu codziennym, np. ogłoszenie, zaproszenie, podziękowanie, życzenia
  • ogłoszenie – krótki tekst skierowany do szerokiego kręgu odbiorców, umieszczany w miejscu publicznym, informujący o wydarzeniu, zmianie lub sprawie i często zachęcający do udziału
  • zaproszenie – tekst skierowany do konkretnej osoby lub grupy z uprzejmą prośbą o udział w wydarzeniu; zawiera informację, kto zaprasza, kogo, na co, kiedy i gdzie
  • nadawca – osoba lub grupa, która tworzy wypowiedź i przekazuje ją odbiorcy; w ogłoszeniu i zaproszeniu – organizator wydarzenia
  • adresat – osoba lub grupa, do której kierujemy wypowiedź
  • argument – uzasadnienie, które ma przekonać odbiorcę; w zaproszeniu i ogłoszeniu – konkretny powód, dla którego warto przyjść
  • grzeczność językowa – zasady okazywania szacunku rozmówcy lub odbiorcy za pomocą słów, dostosowane do sytuacji i relacji z nim
  • formuła grzecznościowa – utarty zwrot wyrażający uprzejmość, np. serdecznie zapraszamy, uprzejmie informujemy, do zobaczenia
  • skrót – skrócony zapis wyrazu; kropkę stawiamy, gdy odcięto końcową część wyrazu (godz., ul.), a nie stawiamy, gdy skrót zawiera ostatnią literę wyrazu (nr, dr)

Czytaj dalej

Dalsza część lekcji – kolejne sekcje, schematy, ćwiczenia i pytania „Sprawdź się” z odpowiedziami – jest dostępna w Pakiecie Mini lub Maxi Bazy Wiedzy. Pakiet otwiera wszystkie lekcje z biznesu i zarządzania, WOS i języka polskiego.

Zobacz pakietyMam konto – zaloguj się

Źródła i stan prawny

Stan prawny i dane: wrzesień 2026.

  • Centralna Komisja Egzaminacyjna, Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 – typy zadań części I (formy użytkowe: ogłoszenie i zaproszenie), przykładowe zadania z zaproszeniem i ogłoszeniem na szkolną stronę internetową i zasady ich oceniania: https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_OSMOKLASISTY/Informatory/2025/standard/Informator_E8_polski_2025_P1.pdf
  • Centralna Komisja Egzaminacyjna – arkusze egzaminu ósmoklasisty z lat ubiegłych: https://cke.gov.pl/egzamin-osmoklasisty/arkusze/
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996) – podstawa programowa języka polskiego: klasy VII–VIII II.3.1; klasy IV–VI III.2.1 (ogłoszenie, zaproszenie): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000996
  • Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN, „Zasady pisowni i interpunkcji polskiej” (tekst jednolity obowiązujący od 1.01.2026 r.), m.in. zasady dotyczące skrótów, wielkiej litery (także ze względów grzecznościowych, nazwy obiektów i wyraz „ulica”), kropki w datach i po skrótach oraz myślnika (półpauzy) zamiast „od – do”: https://rjp.pan.pl/app/uploads/2026/03/Zalacznik-do-komunikatu-11-25-wersja-ostateczna-jednolita.pdf
  • Informacja dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2025 r. dotycząca oceniania poprawności ortograficznej w pracach egzaminacyjnych (lata 2026–2030): https://bip.cke.gov.pl/attachments/download/10293
  • Słownik języka polskiego PWN – hasła: ogłoszenie, zaproszenie, anons, afisz; Poradnia językowa PWN: A. Wolański, „Cyfrowy zapis godziny”, https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/cyfrowy-zapis-godziny;7392.html
  • Deutsches Historisches Museum – Ernst Litfaß i pierwsze słupy ogłoszeniowe (1 lipca 1855 r.): https://www.dhm.de/archiv/ausstellungen/strategien-der-werbekunst/exponate/freiheit.htm

Wymagania podstawy programowej (Język polski, szkoła podstawowa, klasy 7–8): II.3.1, III.2.1 (kl. IV–VI).

Zauważyłeś(-aś) błąd lub nieaktualną informację? Napisz do nas – poprawimy.

Jak powstają nasze materiały? Lekcje przygotowujemy z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji. Każdą sprawdzamy w kilku etapach: fakty, liczby i cytaty porównujemy ze źródłami, a zgodność z podstawą programową i poprawność zadań weryfikujemy osobno. Przed publikacją lekcję zatwierdza redakcja Bazy Wiedzy. Odpowiedzialność redakcyjną za treść ponosi EduGate Sp. z o.o.

Bezpieczne płatności online:PaynowVisaMastercardBLIK · szybkie przelewy · karty Visa, Mastercard, Maestro · Apple Pay · Google PayPodmiotem świadczącym obsługę płatności online jest mElements S.A.Regulamin · Polityka prywatności